سرناد شوبرت

 

صادق هدایت در داستان کوتاه «تجلی» از مجموعهٔ سگ ولگرد به قطعۀ ‌سرناد شوبرت اشاره می کند.

هدایت در این داستان می نویسد:

" ویولن را با احتیاط برداشت، شروع به زدن کرد. سرناد شوبرت بود."

شوبرت آهنگساز اتریشی به علت نبود معاش کافی از جهت مالی به دایرۀ نزدیک دوستان و علاقه مندانش متکی بود. از آموزش خصوصی و انتشار آثار خود پول ناچیزی بدست می آورد. این نابغۀ موسیقی در سن سی و یک سالگی درگذشت. اگر آثار او را شومان و لیست جمع آوری نمی کردند، جهان از شوبرت بی بهره می شد. کمال زندگی در قطعۀ سرناد شوبرت متجلی می گردد. سرناد آواز شبانۀ عاشقانه ای است که پای پنجرۀ محبوب خوانده می شود. شوبرت آهنگساز مکتب رمانتیک با این سرناد به آهنگساز شاعر شهرت یافت. این قطعۀ آوازی برای پیانو نوشته شد. اما به سبب زیبایی و محبوبیتش با ساز های متفاوتی تنظیم و اجرا شده است.

 

اجرایی از سرناد شوبرت

بئاتریکس برو- پیانیست

کاملیا توماس- ویولنسل

این دو نوازندۀ زن در کنسرت های متعددی در سطح جهانی شرکت نمودند و همکاری آنان یکی از موفق ترین نمونه های کنسرت های دو نفره در میان نوازندگان زن جوان در سطح بین المللی است.  

                               

  

الهۀ مغرور در آواز

                        

                    اجرای قطعۀ آوازی " کستا دیوا" توسط خوانندۀ  اپرا " رنه فلیمینگ"

    محل اجرا: قصر های تزار روسیه-  سن پترزبورگ

 

" رنه فلمینگ" خوانندۀ اپرا به لقب الهۀ مغرور در دنیای موسیقی شهرت یافته است. عنوان بسزایی است. زیرا او در آواز کلاسیک از قابلیت بسیار بالایی از نظر وسعت صدا برخوردار است و شخصیت آوازی او به مانند " ماریا کالاس" منحصر بفرد، والا و پر وقار است. اما شاید نباید وسعت صدای او را تنها علت موفقیت " فلمینگ " دانست. چگونگی عملکرد آوازی او ارتباط  تنگاتنگی با شنودندگانش دارد و آنان را بسوی خود جذب می کند. کمی وارسی در جزئیات زندگی هنرمند،  دوستدارانش را به گمان زنی وا می دارد تا به راز موفقیت او پی ببرند. او در خانوادۀ تحصیل کرده ای در رشتۀ موسیقی پرورش یافت. والدینش هر دو از معلمین آواز بودند. در دوران کودکی کلاس های پیانو و آواز به مانند تمیز کردن اتاقش یک وظیفه بود. در دورۀ نوجوانی به سبک های جاز و پاپ کشش زیادی پیدا کرد و شاید این واکنشی بود به شکل گیری قالب علمی موسیقی که به گونه ای استاندارد به او تحمیل شده بود و او را از درک سادۀ آن  دور می کرد. اما "رنه فلمینگ"، جوان جستجوگری بود. او تحصیلات خود را در زمینۀ موسیقی به پایان رسانید و موفق به کسب درجۀ فارغ التحصیلی از معتبرترین مؤسسۀ آموزشی هنری آمریکا، دانشگاه" جولیارد" نیویورک گردید که افرادی را نظیر"یویوما" و " سارا چنگ" آموزش داده و در ده های گذشته از همکاری استادانی  نظیر " ماریا کالاس"، "پاوارتی" و " ایزاک پرلمن" استفاده نموده بود. هرچند " فلمینگ"، این فارغ التحصیل آکادمیک، هنوز راه خود را باز نیافته بود. سرگشته و سردرگم به همه نوع فعالیتی رو آورد ، از جمله با هنرمندانی در زمینۀ پاپ و جاز همکاری کرد. او در دنیای بی قید و بند موسیقی عامه پسند آموخت که چگونه از آزادی و استقلال جمله بندی در آواز  می توان استفاده کرد و آن را در موسیقی کلاسیک نیز تجربه نمود. از قالب های از پیش تعیین شده پرهیز کرد و جملات راآنگونه که می خواست بکاربرد. او سر انجام زمانی که به آواز کلاسیک بازگشت سبک خود را بازیافته بود. اما پی بردن به تکنیک صدایش پروسه ای بود پردرد و طولانی. هرچند پر ارزش زیرا اینبار با تجربه ای همه جانبه و دیدی وسیع مشغول کار شد که حاصل آن نائل آمدن به درجه "الهه مغرور" موسیقی بود و او را به یکی از بزرگترین خوانندگان عالم اپرا تبدیل کرد.

اپرای نرما اثر "بلینی" اپرانویس ایتالیایی دارای قطعات بسیار پیچیدۀ آوازی است که برای صدای " سوپرانو کلاراتور" نوشته شده است. هر چند آکورد ها ابتدایی اند و این یکی از مشخصات آثار بلینی است که معروف به خلق ملودی های روان و ساده است. در داستان این اپرا، " نرما" دختر پیشوای مذهبی، مادر دو فرزند از مردی است که به زن دیگری از دختران معبد دلبستگی پیدا نموده. "نرما" زیبا ترین قطعۀ آوازی این اثر " کستا دیوا" را خطاب به ملکۀ آسما ن ها می خواند و از عشق و ناکامی خود سخن می گوید:

آه ای الهۀ محض

که گیاهان مقدس باستانی را

با سایۀ نقره پوشاندی

ما به چهرۀ دل انگیزت رو آورده ایم،

آرام کن آن روح سختت را، آرام

آن غیرت باشکوه را، آن خوی بی پروا

صلح را بیافشان در سراسر زمین،

تو را به سلطنت در آسمان

***

Pure Goddess, whose silver covers

 These sacred ancient plants

 we turn to your lovely face

 unclouded and without veil

 Temper, oh Goddess

 the hardening of you ardent spirits

temper your bold zeal

 Scatter peace across the earth

 Thou make reign in the sky

***

جنون آلود در رویای بیشه ها

                                

در نمایشنامۀ " هملت" نوشتۀ " ویلیام شکسپیر"، " افیلیا" در می یابد که پدرش بدست معشوقه اش " هملت" به قتل رسیده است. بی شک  در این تراژدی، صحنه های بی نظیری در طی قرون گذشته در اذهان تماشاگر جلوه های تائتریک و ایمایی خود را بر جای گذارده است. صحنۀ " ظهور روح پدر هملت"، پرده ای از نمایش است که همواره ذهن دوستداران هنر را به خود مشغول داشته است. در این صحنه روح پدر "هملت" به سراغش می آید و ماجرای قتل خود را توسط برادرش عموی " هملت" برای پسرش بازگو می کند. همانگونه  نیز صحنۀ " گورستان و گفتگوی فلسفی  هملت  با گورکن ها " جاذبۀ تاریخی خود را از زمان نگارش نمایشنامه تا بحال حفظ نموده است و نمود نگاهی فلسفی است که این اثر را به داستانی پیچیده تر از یک نمایشنامه تراژیک مبدل کرده است. تردیدی که در افکار انسان در دوران مبارزات اجتماعی اش همواره تکرار گردیده، به گونه ای همان تردید و وسواس تاریخی " هملت" را تداعی می کند که با روان رنجور و خونخواه خود در جستجوبود:

" بودن یا نبودن...پرسش اینجاست. آیا شایسته تر آنست که به تیر و تازیانۀ تقدیر تن در دهیم یا تیغ برکشیده، با آن به ستیزه برآییم؟"

اما صحنۀ مهم دیگر، صحنۀ " دیوانگی افیلیا و خبر مرگ اوست". . " افیلیا" همسر بلقوۀ شاهزاده "هملت" پیش از کشته شدن پدر، از تردید اجتناب ناپذیردلدارش به انتقام بیم داشت. " افیلیا"از دیوانگی و بیانات جهنمی "هملت" که از رنج های تحقیرشده اش ناشی می شد، در هراس بود. اما دیری نپایید که در نامه های پرسوز و گداز " هملت" و دردلباختگی او خود را باخت. زمانی که پدر را بدست معشوقش " هملت" از دست داد، در غم اندوه او، روز ها و شبها زارید و گریست. مجنون شد. چیستان خواند. قافیه بافی کرد و هذیان گفت. سرانجام از بالای درخت بیدی خود را در برکه ای فرو افکند. جنون آلود به گلها، بوته ها و بیشه های خوشرنگ پیوست وخود را به رویای برکه ای خواب آلود سپرد.

در اینجا بخشی از صحنۀ  دفن " افیلیا" ترجمه " مسعود فرزاد را به مطلب اضافه می کنم. در این صحنه "هملت" با "لایرتیس" برادر "افیلیا" که او را از دوست داشتن " هملت" بر حذر می داشت سخن می گوید. " کلادیوس" عمو و قاتل پدرش و " گروترد" مادر " هملت" نیز در صحنه حضور دارند :

هملت: من افیلیا را دوست می‌داشتم. اگر محبت چهل هزار برادر را روی هم می‌گذاشتید با عشق من برابری نمی‌کرد. (به لایرتیس –برادر افیلیا) تو برای خاطر او چه کارهایی حاضر هستی بکنی؟

کلادیوس: لایرتیس، او دیوانه است.

گرترود: شما را به خدا، راحت‌اش بگذارید.

هملت به لایرتیس: بگو ببینم. اشک می‌ریزی؟ می‌جنگی؟ گرسنگی می‌کشی؟ بدن خودت را پاره پاره می‌کنی؟ زهر می‌نوشی؟ من هم حاضرم همه این کارها را بکنم. آمده‌ای اینجا شیون بکنی! خودت را در گور می‌اندازی که بیش از من اظهار تالم کرده باشی؟ خودت را پهلوی او زنده به گور می‌کنی؟ من هم می‌کنم. سخن از کوه می‌گویی؟ بگو بیایند روی من و اُفیلیا میلیون‌ها پیمانه خاک بریزند چنانکه قُلۀ کوه مزار ما جرم سوزان خورشید را بخراشد، و کوه "اوسا" در مقابل آن مانند خاکی بر چهرۀ زمین بیشتر نباشد. ها! اگر تو بخواهی پریشان بافی کنی من بیش از تو پریشان خواهم گفت.

هملت، پرده‌ی پنجم، صحنه‌ی اول_ دفن افیلیا

 ترجمه‌ی مسعود فرزاد

نقش "افلیا" در کشورهای مختلف صد ها بار در عالم تئاتر و سینما توسط بازیگران زن ایفا شده است. "افیلیا" در موسیقی و اپرا بار ها آواز گلهای سمی را سر داد و در هنر باله میان شاخ و برگ های شوم رقصید. چهره اش در تاریخ هنر توسط نقاشان متعددی و در سبک های گوناگون هنر نقاشی به تصویر کشیده شد. این تصاویر افیلیای مغموم را گاه با موی ژولیده، گاه در لباسی سفید که نشانۀ باکرگی است و گاه در میان گلهای وحشی که نمادی از مرگ رازآلودند نشان می دهند

 

نقاشی " افیلیا"- اثر " ارنست هبرت"

نقاش فرانسوی- قرن نوزدهم

مختصص پرتره- سبک رمانتیک

***

 

نقاشی " افیلیا"- اثر " ژول الی دلانی"

نقاش فرانسوی- قرن نوزدهم

 تابع سبک اکادمیک و پیرو استاندارد های وضع شده اکادمی نقاشی فرانسوی دوران خود

***

نقاشی " افیلیا"- اثر "گاستون بوسیه""

نقاش فرانسوی- قرن نوزدهم

  پیرو مکتب سمبولیسم و نمادگرایی

***

نقاشی " افیلیا"- اثر " انتوان ویلی"

نقاش هلندی- قرن نوزدهم و بیستم 

نقاش تابع مکتب پست امپرسیونیسم و بازنمایی نور و رنگ و تفکیک گرایی

***

نقاشی " افیلیا"- اثر "تئودور وان در بیک""

نقاش آلمانی- قرن نوزدهم

*** 

نقاشی " افیلیا"- اثر "جان اورت میلایس"

نقاش انگلیسی- قرن نوزدهم

طبیعت گرا و ایلوستریتور

***



چقدر صورتي صورتي‌ست باغ تنت

                                                    

شعر: حسین منزوی
دکلمه: علی احدی

***

شكوفه‌هاي هلو رسته روي پيرهنت

 دوباره صورتي صورتي‌ست باغ تنت

دوباره خواب مرا مي‌برد كه تا ببرد

 به روز صورتي‌ات رنگ مهربان شدنت

چه روزي آه چه روزي كه هر نسيم وزيد

 گلي سپرد به من پيش رنگ پيرهنت

چه روزي آه چه روزي كه هر پرنده رسيد

 نوكي به پنجره زد پيشباز در زدنت

تو آمدي و بهار آمد و درخت هلو

 شكوفه كرد دوباره به شوق آمدنت

درخت، شكل تو بود و تو مثل آينه‌اش

 شكوفه‌هاي هلو رُسته روي پيرهنت

و از بهشت‌ترين شاخه روي گونه‌ي چپ

 شكوفه‌اي زده بودي به موي پُرشكنت

پرنده‌اي كه پريد از دهان بوسه‌ي من

 نشست زمزمه‌گر روي بوسه‌ي دهنت

 شکفته بودی و بي‌اختيار گفتم آه

 چقدر صورتي صورتي‌ست باغ تنت

***

اواخر دهۀ 40 بود. شب های جمعه، انجمن ادبی حافظ، فرصتی بود برای شعرخوانی...

 میعادگاهی بود برای "عاشقان فصل دوست داشتن". دوستداران شعر از بهزاد فراهانی بازیگر توانا، مهدی قان بیگی طراح و سرامیک ساز تا علی خدایی روزنامه نگار و فعال سیاسی همه در جستجوی شعر ناب دوران خویش به این محافل سر می زدند و حسین منزوی نیز در میان آنان در پی یافتن جرگه و انجمنی بود که پذیرای شعرش باشد. او با تردید های خویش پشت تریبون انجمن ادبی حافظ ظاهر می شد و از واکنش بزرگان ادب و فضای تنگ آن محافل شعر کلاسیک بسیار بیمناک بود. منزوی به سبب محدودیت های محافل ادبی آن زمان از انجمن ادبی حافظ به انجمن ادبی دیگری به نام کلبه سعد پناه برد. این محفل فضایی متفاوت داشت. خانم نوش آفرین سعد به سبک زنان اشرافی روشنفکرفرانسوی در صدر جلسات می نشست و انجمن را اداره می کرد. او میهماندار شاعرانی چون حسین منزوی و نصرت رحمانی شد.

***

  

جادو، ابهام و افسانه

نازنین پوینده، نقاش منحصر به فرد در نقاشی هایش جهانی می آفریند سرشاراز جادو، ابهام و افسانه. مناظر، موجودات و گیاهان حامل رازهای نهفته اند و هریک با بازی در نقش های از پیش تعیین شده تماشاگررا به کند و کاو و تعمق در لایه های عمیق تر آثارش دعوت میکنند. تصاویر نازنین ارتباط غریبانۀ کودک هراسناکی است با مردگان پر مهر. فضای نمادینش ، فانتزی اشباحی است که در بندند. در این فانتزی، نازنین کاشف دنیای خود می شود و ما غرق در زیبایی های سراسر راز و پر ابهام او.

نازنین پدرش محمد جعفر پوینده از فعالین کانون نویسندگان ایران را در قتل های زنجیره ای در پاییز 1377 از دست داد. او پس از فاجعه با یاد عزیزی از خاک سرد ، زندگی را نه در پیلۀ پروانه، نه در جستجوی کور، بلکه در باور دریا و اندیشۀ موج ادامه داد . نازنین نقاشی را زیر نظر هانیبال الخاص آموخت و سفر خود را با چمدانی از رنگ و بوم و قلم مو به جهان بیرون و درون، به سرای واقعی و غیر واقعی آغاز کرد تا آن واقعیت برتر را از دنیای هشیار و غیر هشیار  بیرون کشد و با خود به ارمغان آورد و در این سفربود که هنرنازنین متحول شد...

 

 

بلابارتوک، پدر فوکلور اروپای شرقی

بلابارتوک آهنگساز مجار پایۀ فعالیت خود را در موسیقی، ملودی فولکلور، مقام های سنتی و ریتم های موسیقی مجاری قرار داد و سبکی متمایز را در موسیقی ابداع نمود. ترکیب شورو نوای مردمی و بومی با قوانین سخت و پیشرفته موسیقی کلاسیک جسارتی بود که از شرق آغاز شد و از مکتب موسیقی روسی به آهنگسازان رمانتیک ملی اروپای شرقی رسید. این دست اندازی و تصرف نوای محلی به موسیقی کلاسیک حتی به آثار موسیقیدانان کشور های اسکاندیناوی چون ادوارد گریگ و سیبیلیوس نیز کشیده شد و بعد ها به پدیده ای جا افتاده در موسیقی مبدل گشت.

 بلا بارتوک طبعی ملی گرا داشت، آثارش به افتخار قهرمانان ملی نامگذاری شده بود. او نه تنها علاقۀ فراوانی به جمع آوری موسیقی مجاری داشت، بلکه موسیقی بومی اروپای شرقی را نیز مورد توجه و تحقیق قرار داد وبه ثبت و نگارش موسیقی کشور رومانی و اسلوانی که پیش از جنگ جهانی اول بخشی از خاک مجارستان را تشکیل می دادند پرداخت. اما پس از جنگ محدودیت های سیاسی فراوانی برای او ایجاد شدند که او را از دنبال کردن ثبت آثار موسیقی این دو کشور باز داشتند. هر چند بلابارتوک ملی گرا بود، اما او را که علاقۀ زیادی به موسیقی مناطق آزاد شده داشت، بی وطن معرفی کردند و فعالیت های تحقیقاتی اش را در زمینۀ موسیقی، نوعی دوستی و همکاری با دشمن تلقی نمودند. بلابارتوک روحی آزاده داشت و به کارش در جمع آوری وتحقیق در مورد موسیقی اورپای شرقی ادامه داد. در سیاست با رژیم فاشیست مجار سازگاری نداشت و بسیاری از اجرا های آثارش به دلایل سیاسی به حالت تعلیق در آمدند. آتئیست بودن او نیز به ابزاری در دست مخالفانش مبدل شد و زمینه هایی را در جهت تضعیف موقعیت اوایجاد کرد که خود موجبات فشارهای  اجتماعی و سیاسی براو گردید. بلابارتوک سرانجام در سال 1942 ناچار به ترک کشورش مجارستان شد و به آمریکا مهاجرت کرد.

در فیلم کوتاه زیر قطعه ای از آهنگ "رقص های فولکلور رومانی اثر بلا بارتوک توسط " لی لی کراس" اجرا می شود." لی لی کراس" پیانیست مجاری فارغ اتحصیل اکادمی موسیقی " فرانس لیست" مجارستان بود و از شاگردان محبوب بلا بارتوک به شمار می رفت. او که در اجرای قطعات کلاسیک پیانو در سال های 30 شهرت جهانی یافته بود، همکاری گسترده ای را با بلابارتوک در زمینۀ ترویج و اجرای موسیقی اروپای شرقی آغاز کرد. این همکاری نوعی اعتراض به محدودیت ها و فشار های حکومت وقت محسوب می شد.  

 لی لی کراس پیانیست مجاری

مارش مرگ و زندگی

 

در سال 1942 با آنکه آمریکا به متفقین پیوسته بود و نیروی سرنوشت سازی برای متحدان روسی خود بود، معهذا هنوز ارتش مجهزآلمان در همۀ جبهه ها پیشروی داشت. فضای تیره ای روسیه را فرا گرفته بود. شهر لنینگراد، سن پترزبورگ فعلی مسدود شد و حدود یک میلیون نفر در جریان محاصره جان باختند.

سنفنی هفتم شوستاکویچ مردم را ازجهت روحی به کمک موسیقی تقویت کرد و در آنان شورامید دمید. این سمفونی به سلاح مؤثری علیه دشمن تبدیل شد و آوازۀ شهرت آهنگسازاین اثر گردید، و نوای الهام بخش شوستاکویچ را به گوش جهانیان رسانید. این سمفونی بزرگترین اثر موسیقی در دوران جنگ شد. تم سمفونی نماد مبارزۀ مردم است که از مرحلۀ ضعف مطلق آغاز می گردد و به منتهای قدرت و اوج و شکوه خود می رسد. نوای بم جنایات زشت وتلخ  جنگ را تداعی می کند. شوستاکویچ در جایی نوشت : " من با شدت و حرارت غیر انسانی به تصنیف آن پرداختم."

دیالوگ انسانی

این فیلم دربارۀ قبایل انسان های اولیه در آمازون است و ملاقات " جان پیر دوتیلو" جهانگرد بلژیکی را با انسان های اولیۀ قبایل ناشناخته نشان می دهد. در این فیلم افراد قبیلۀ بومی برای اولین بار با یک فردی از دنیای خارج برخورد می کنند و میان آنان بدون اینکه کلمه ای رد وبدل شود، ارتباطی انسانی برقرار می شود.

- تو کیستی؟ آیا از جنس منی؟ برای چه آمده ای؟ بگذار نازت کنم. لمس کن مرا! تو هم مثل منی. چشم داری. دست داری. روح داری... بیا مرا در آیینۀ خود ببین و برای نخستین بار چشمانت را در نی نی چشمانم نظاره کن. تو دوست منی...

"جان پیردوتیلو" نویسنده، فیلمساز و جهانگرد بلژیکی با تحقیقات خود دربارۀ زندگی سرخپوستان بومی و بقایای جوامع اولیه از جنگل های آمازون به شهرت جهانی رسید. اما پس از کسب شهرت بین المللی به سخنگوی وفاداری برای سرخپوستان برزیل مبدل شد. او سفر های قبیله ای خود را از دوران دانشجویی اش آغاز کرد و با عشقی که به فرهنگ بومیان سرخپوست در او بیدار شده بود، سراسر آمریکای شمالی و جنوبی را در نوردید تا انظار جهانی را به زندگی اولیۀ این تمدن های انسانی جلب نماید و با کمپین بین المللی، بنیادی برای حمایت از مردمان بومی و حفاظت از جنگل های طبیعی بر پا کرد. مقام های دولت برزیل ابتدا وجود این نوع قبایل انسانی را در آمازون منکر بودند. اما با تلاش جهانگردانی نظیر" دیتلو" آنان نیز سر انجام به تأیید موجودیت این قبایل تن در دادند و بلاجبار بودجه ای را برای حفظ این قبایل و نجات آنان از حوادث طبیعی در نظر گرفتند.

" دوتیلو"پس از 20 سال تلاش سرانجام در سال 1993موفق به جلب همکاری جامعۀ بین المللی و مسئولین کشور برزیل شد که این بهترین پاداش برای زحماتش بود.

وبسایت "جان پیر دوتیلو":

http://www.jpdutilleux.com/?lang=fr

جان پیر دوتیلو

از باران الماس تا باران بی تفاوتی

 

 

 نقاشی "گلکنده" اثر "رنه ماگریت"، بارانی از مردان هم لباس بر روی یک شهر بی تفاوت است. مردانی که با کت و شلواری تیره، کلاه های لبه دار و با هویت  تکراری خود،  بر شهر فرود می آیند. باران سفته ها، چک ها و حساب های جاری است. باران قرارداد ها بر روی زندگی کسل کننده و ملالت آورشهری است. نقاش که خود از حیات ماشینی فاقد از روح زندگی در رنج بوده، انسان را قربانی جامعه ای بی تفاوت می دانسته است که موجودیت معنوی اش را گذران یکنواخت آن به مخاطره می اندازد.

 اما چرا "رنه ماگریت" نام " گلکنده" را برای این تابلوبرگزید. " گلکنده" نام شهری ویران در هندوستان است که زمانی مرکز تجارت الماس و سنگ های گرانبها به شمار می رفت. حتی الماس کوه نور متعلق به همین ناحیه است که از غنائم نادرشاه افشار در حمله به هندوستان بدست آمد و اکنون در موزۀ جواهرات ملی ایران نگهداری می شود. شهر "گلکنده"، تاریخی را از باران الماس تا باران بی تفاوتی طی کرده است و شاید ویرانگی و انهدام شهر پس از آن شکوه و جلال تجاری دلیل اصلی برای گزینش نام این تابلو بوده باشد.

 "رنه ماگریت" نقاش سورئالیست بلژیکی واقعیت و رویا را در آثارش به هم می آمیزد. این نوع فراواقعه گرایی نمایش دهندۀ بخشی از تصورات انسانی است که فرد به سبب قیود اخلاقی، اجتماعی و سیاسی از آن پرهیز کرده، اما همواره در او همراه با پرده پوش های ذهنی، حسی زودگذر و پرشتاب را بیدار میکند. هنر "رنه ماگریت" این واقعیات پنهان را صادقانه و صریح بر بوم نقاشی می آورد وفعالیت رویا را عیان کرده، ندای درونی ناخود آگاه انسان را به تصویر میکشد.

  



 

لحظۀ زیبای نابودی

                                                

فیلم "ملانخولیا" داستان برخورد سیارات و نابودی کرۀ زمین است. فیلمی است از سینمای سورئال که بر مبنای پدیده هایی ساخته شده که نظیر آن در کهکشان به وقوع پیوسته است. شواهدی در دست است که در اینگونه برخورد های کیهانی مدار سیارات در اثر کشش های گرانشی، به آرامی و در طول ده ها میلیون سال تغییر می کنند وسیارات سر انجام به یکدیگر نزدیک شده و پس از برخورد متلاشی می گردند

 

 

صحنۀ آخر فیلم "ملانخولیا" ،لحظۀ نابودی و آستانۀ برخورد سیاره ای به کرۀ زمین است. یوستین( هنرپیشه زن: کریستین دانست) که قهرمان داستان است ، آلونکی خیالی با شاخه های خشک درختان می سازد تا خود، خواهر و خواهرزادۀ کوچکش رادر آن پناه دهد. ساختن این آلونک رویایی نیز، به مانند سایر صحنه های سورئالیستی فیلم فرا واقعگرا و سمبولیک است." یوستین" زنی مریض، افسرده و ناکام در زندگی در آخرین لحظات زمین، اطرافیان خود را در آلونک خیالی آهنین خویش پناه می دهد و لحظۀ نابودی را در آستانۀ برخورد دو سیاره مدیریت می کند

موسیقی متن فیلم- بخشی از اپرای تریستان و ایزولده اثر ریشارد واگنر

وبسایت

http://www.melancholiathemovie.com

                                                          

 

مادر رنجدیده

" استابت ماتر" نمود مادر اندوهگین و ایستاده ، شرح رنج و مویۀ مریم و همراهان او پای صلیب عیسی است. " استابت ماتر" سروده ای است از شاعر ایتالیایی " تودی" که پایۀ کار بسیاری از آهنگسازان قرن هجدهم قرار گرفت و محبوبیت بسیار داشت. اما بهترین نسخۀ این اثر توسط  " پرگولزی" و " یوهان سباستین باخ" ساخته شده است که اثر " پرگولزی" زیباترین نمونۀ آن است. " پرگولزی"، " استابت ماتر" را سه روز پیش از مرگ خود در سال 1736 میلادی به پایان رسانید و در سن 26 سالگی در اثر بیماری سل در گذشت. این قطعۀ کلیسایی برای دو صدای زن سوپرانو و متزو سوپرانو سروده شده است که توسط دو ساز ویولن و ویولا همراهی می شود و ارکستر با ساز های بادی و گروه کر آوازی آن را تقویت می کند. ویدئو زیر قطعۀ کوتاه " آمین" در مجموعۀ قطعات " استابت ماتر" این آهنگساز است. گرچه اصل واژه " آمین" عبری است، اما علاوه بر یهودیت در مسیحیت و اسلام نیز به معنی " ایمان به آنچه گفته شد" بکار گرفته می شود. کاربرد دیگر " آمین" نیایش می باشد که در این قطعۀ کلیسایی، دعای مریم برای عیسی مسیح است. این قطعه بعدها به سمبل مادر رنجدیده در فرهنگ کلاسیک اورپایی مبدل شد.

اجرای کامل این اثر در کلیسای " سنت دنیس" پاریس به رهبری " کریستف رسو" نوازنده فرانسوی و رهبرمعروف ارکسترو با خوانندگان اپرا، " سابینا پرتولاس"( سوپران) و " ویویکا ژنو"( متزوسوپران) به صحنه رفت و معروف ترین کنسرت " ستا بت ماتر" در دهۀ گذشته شد. لینک کامل این اجرا را در زیر می آورم.

                                http://www.youtube.com/watch?v=9mrVZHPikqM&feature=fvwrel